W dniu 2 września obchodzimy rocznicę śmierci Johna Ronalda Reuela Tolkiena – brytyjskiego pisarza oraz profesora filologii klasycznej i literatury staroangielskiej na Uniwersytecie Oksfordzkim, autora powieści Hobbit i Władca Pierścieni, CBE.
John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 roku w Bloemfontein w Oranii (obecnie Afryka Południowa). Był synem Arthura Reuela Tolkiena i Mabel z domu Suffield. W dzieciństwie, po wyjeździe matki z dziećmi do Anglii, pozostał już na stałe w Wielkiej Brytanii. Jego ojciec zmarł w 1896 roku w Afryce Południowej. Po śmierci matki w 1904 roku opiekę nad Tolkienem i jego bratem przejął opiekun prawny wskazany przez Mabel. W tym okresie Tolkien kształcił się m.in. w szkołach w Birmingham, a następnie studiował w Exeter College na Uniwersytecie Oksfordzkim, kończąc studia w czasie I wojny światowej.
W latach wojny Tolkien służył w armii brytyjskiej; w 1916 roku został wysłany na front zachodni i brał udział w działaniach podczas bitwy nad Sommą. 22 marca 1916 roku poślubił Edith Bratt, małżeństwo miało czworo dzieci, w tym Christophera Tolkiena, który po śmierci ojca opracowywał i wydawał część jego pozostawionych rękopisów.
Po wojnie Tolkien związał się zawodowo z filologią i językoznawstwem: pracował m.in. przy przedsięwzięciach leksykograficznych, a następnie rozwijał karierę akademicką. Był wykładowcą na Uniwersytecie w Leeds, po czym w 1925 roku objął na Uniwersytecie Oksfordzkim stanowisko Rawlinson and Bosworth Professor of Anglo-Saxon (profesora anglosaksonistyki), które zajmował do 1945 roku. Następnie, w latach 1945–1959, pełnił funkcję Merton Professor of English Language and Literature (profesora języka i literatury angielskiej). Równolegle prowadził badania nad dawną literaturą i językami, publikował prace naukowe oraz utrzymywał kontakty towarzysko-intelektualne m.in. w kręgu Inklings.
Rozpoznawalność czytelników przyniosła mu twórczość literacka. W 1937 roku ukazał się „Hobbit, czyli tam i z powrotem”, a w latach 1954–1955 opublikowano trylogię „Władca Pierścieni”. Tolkien tworzył także rozbudowany korpus tekstów osadzonych w tym samym świecie (m.in. mitologię Śródziemia), z których istotna część została wydana pośmiertnie. W 1977 roku opublikowano „Silmarillion” w opracowaniu Christophera Tolkiena.
W uznaniu działalności Tolkien został odznaczony m.in. Orderem Imperium Brytyjskiego w stopniu komandora (CBE) w 1972 roku. Zmarł 2 września 1973 roku w Bournemouth w Anglii.
