W dniu 30 sierpnia obchodzimy rocznicę śmierci Michaiła Gorbaczowa – radzieckiego i rosyjskiego polityka, sekretarza Generalnego Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (1985–1991) oraz przewodniczącego Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (1988–1989) i przewodniczącego Rady Najwyższej ZSRR (1989–1990). pierwszego i jedynego prezydenta ZSRR (1990–1991), Człowieka Roku tygodnika „Time” w 1987 i 1989, laureata Pokojowej Nagrody Nobla w 1990.
Michaił Siergiejewicz Gorbaczow (ros. Михаил Сергеевич Горбачёв) urodził się 2 marca 1931 roku we wsi Priwolnoje w Kraju Stawropolskim (wówczas Rosyjska FSRR, ZSRR). W młodości pracował m.in. przy pracach rolnych; w 1950 roku rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Moskiewskim im. M. Łomonosowa, które ukończył w 1955 roku. W okresie studiów działał w organizacjach komunistycznych; od młodości był związany z Komsomołem, a następnie z Komunistyczną Partią Związku Radzieckiego (KPZR).
Po ukończeniu studiów wrócił do Kraju Stawropolskiego i rozwijał karierę partyjną. W latach 60. i 70. obejmował kolejne stanowiska w strukturach KPZR w regionie, a w 1970 roku został I sekretarzem komitetu krajowego KPZR w Kraju Stawropolskim. W 1978 roku przeniósł się do Moskwy, gdzie został sekretarzem KC KPZR odpowiedzialnym m.in. za sprawy rolnictwa, a w 1980 roku wszedł w skład Biura Politycznego KC KPZR.
Po śmierci Konstantina Czernienki Gorbaczow został 11 marca 1985 roku wybrany sekretarzem generalnym KC KPZR, stając się faktycznym przywódcą ZSRR. W drugiej połowie lat 80. ogłosił program reform znanych jako pieriestrojka (przebudowa) i głasnost (jawność), które obejmowały m.in. ograniczanie cenzury, częściową liberalizację życia publicznego i próby modernizacji gospodarki. W polityce zagranicznej prowadził rozmowy rozbrojeniowe ze Stanami Zjednoczonymi; w 1987 roku podpisał z prezydentem USA Ronaldem Reaganem traktat INF dotyczący likwidacji rakiet średniego zasięgu. W 1989 roku rozpoczął się proces wycofywania kontroli ZSRR nad państwami Europy Środkowo‑Wschodniej, co zbiegło się z upadkiem systemów komunistycznych w regionie.
W 1990 roku Gorbaczow został wybrany na urząd prezydenta ZSRR (pierwszego i jedynego w historii tego państwa). W tym samym roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla (1990). W sierpniu 1991 roku doszło do nieudanego puczu części działaczy partyjno-wojskowych (tzw. pucz Janajewa), po którym władza centralna ZSRR uległa dalszemu osłabieniu. 25 grudnia 1991 roku Gorbaczow zrezygnował z urzędu prezydenta, a następnego dnia Związek Radziecki formalnie przestał istnieć.
Po 1991 roku działał publicznie i społecznie: utworzył m.in. Fundację Gorbaczowa, uczestniczył w debatach dotyczących przemian w Rosji i na świecie oraz publikował teksty i wspomnienia. W życiu prywatnym był mężem Raisy Gorbaczowej (zm. 1999).
Michaił Gorbaczow zmarł 30 sierpnia 2022 roku w Moskwie.