W dniu 17 sierpnia obchodzimy rocznicę śmierci Edwarda Dziewońskiego ps. „Dudek” – polskiego aktora, reżysera, satyryka, założyciela kabaretu Dudek.
Edward Dziewoński, ps. „Dudek”, urodził się 16 grudnia 1916 roku w Moskwie, w rodzinie polskich emigrantów. Po zakończeniu I wojny światowej wraz z rodziną powrócił do Polski, gdzie dorastał i kształcił się. W 1938 roku ukończył Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie i w tym samym roku zadebiutował na scenie teatralnej.
W czasie II wojny światowej występował w teatrach konspiracyjnych i brał udział w tajnych kompletach teatralnych. Po wojnie pracował w wielu warszawskich teatrach, m.in. w Teatrze Polskim, Teatrze Współczesnym oraz Teatrze Narodowym. Był wybitnym aktorem dramatycznym, komediowym i charakterystycznym, a także reżyserem teatralnym.
Edward Dziewoński zasłynął jako twórca i wieloletni lider kabaretu Dudek, który powstał w 1965 roku i przez lata był jednym z najważniejszych miejsc na mapie polskiej rozrywki. Wcześniej współtworzył legendarne kabarety literackie – Kabaret Starszych Panów oraz Kabaret Szpak. Jego charakterystyczny styl, wyczucie komizmu, umiejętność łączenia humoru z refleksją i elegancją, zyskały mu ogromną popularność wśród widzów.
W dorobku Dziewońskiego znajduje się wiele ról teatralnych, filmowych i telewizyjnych. Wystąpił m.in. w filmach „Eroica” (1958), „Zezowate szczęście” (1960), „Miś” (1980), „Rejs” (1970), „Człowiek z M-3” (1968) oraz w serialach „Wojna domowa”, „Czterdziestolatek” czy „Alternatywy 4”. Był także reżyserem spektakli teatralnych i telewizyjnych oraz autorem tekstów kabaretowych.
Zmarł 17 sierpnia 2002 roku w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim. Pozostaje jedną z ikon polskiej sceny teatralnej, filmowej i kabaretowej XX wieku.
Edward Dziewoński za swoją działalność artystyczną został uhonorowany wieloma nagrodami i odznaczeniami:
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1997)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi
- Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Polonia (1987)
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)