W dniu 10 sierpnia obchodzimy rocznicę śmierci Zdzisława Jana Ewangela Antoniego Krygowskiego - polskiego matematyka, inicjatora badań kryptologicznych nad Enigmą, rektora Politechniki Lwowskiej.
Zdzisław Krygowski urodził się 22 grudnia 1872 roku we Lwowie, studiował matematykę na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie uzyskał stopień doktora filozofii (matematyki) w 1896 roku na podstawie rozprawy dotyczącej geometrii. Po studiach pracował przez pewien czas jako nauczyciel w szkołach średnich we Lwowie, a następnie w Wiedniu i Krakowie.
W 1903 roku objął stanowisko profesora zwyczajnego matematyki na Politechnice Lwowskiej. Był jednym z organizatorów i twórców nowoczesnego nauczania matematyki na tej uczelni, wprowadzając nowatorskie programy dydaktyczne i badawcze. Dwukrotnie pełnił funkcję rektora Politechniki Lwowskiej: w latach 1917–1918 oraz 1921–1922. W tym czasie przyczynił się do odbudowy i rozwoju uczelni po I wojnie światowej. Był także dziekanem Wydziału Inżynierii (kilkakrotnie) oraz prorektorem.
Zdzisław Krygowski specjalizował się w geometrii wykreślnej, geometrii analitycznej oraz algebrze liniowej. Publikował prace m.in. z geometrii rzutowej i teorii form kwadratowych. Był autorem cenionych podręczników akademickich, m.in. „Geometrii wykreślnej” (wyd. 1918, 1921, 1929), „Geometrii analitycznej” oraz „Wstępu do algebry wyższej”.
Uczestniczył w międzynarodowych konferencjach matematycznych oraz był członkiem Polskiego Towarzystwa Matematycznego.
W 1929 roku Krygowski przeniósł się do Poznania, gdzie został profesorem matematyki na Uniwersytecie Poznańskim.
Jako dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego zainicjował w 1929 roku specjalny kurs kryptologii, skierowany do studentów matematyki. Kurs ten był kluczowy dla powstania zespołu, który w kolejnych latach złamał szyfr Enigmy.
Krygowski kontynuował działalność dydaktyczną i naukową w Poznaniu do końca życia, prowadząc wykłady z geometrii wykreślnej i algebry.
Zdzisław Krygowski zmarł 10 sierpnia 1955 roku w Poznaniu.
Dzięki jego inicjatywie i pracy dydaktycznej Uniwersytet Poznański stał się jednym z głównych ośrodków matematycznych w Polsce. Wychował wielu wybitnych uczniów, w tym Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego, którzy zdobyli międzynarodową sławę jako kryptolodzy.
Odznaczenia:
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (27 kwietnia 1936)
- Order Palm Akademickich (Officier d’Academie)