W dniu 14 lipca obchodzimy rocznicę śmierci Zbigniewa Jana Zapasiewicza – wybitnego aktora, reżysera i pedagoga.
Zbigniew Jan Zapasiewicz urodził się 13 września 1934 roku w Warszawie. W 1956 roku ukończył Wydział Chemii Politechniki Warszawskiej, jednak już w trakcie studiów rozpoczął naukę w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, którą ukończył w 1956 roku. Debiutował na scenie tego samego roku w Teatrze Młodej Warszawy.
Kariera Zapasiewicza szybko nabrała tempa – pracował w najważniejszych polskich teatrach, m.in. w Teatrze Dramatycznym w Warszawie, Teatrze Współczesnym oraz Teatrze Powszechnym. Był również wykładowcą i rektorem warszawskiej PWST, kształcąc kolejne pokolenia aktorów. Wyróżniał się wszechstronnością i wybitnym warsztatem aktorskim, zyskując opinię jednego z najwybitniejszych polskich aktorów powojennych.
Zapasiewicz zasłynął także z licznych ról filmowych. Współpracował z najważniejszymi reżyserami polskiego kina, m.in. z Krzysztofem Kieślowskim, Krzysztofem Zanussim i Andrzejem Wajdą.
Do jego najbardziej znanych kreacji należą role w filmach: „Barwy ochronne” (1976), „Życie rodzinne” (1971), „Za ścianą” (1971), „Spirala” (1978), „Pociąg do Hollywood” (1987), „Ziemia obiecana” (1974), „Persona non grata” (2005) czy „Dekalog: Dziewięć” (1988). Występował także w licznych spektaklach Teatru Telewizji oraz serialach, m.in. „Zmiennicy” i „Matki, żony i kochanki”.
W październiku 1984 roku Służba Bezpieczeństwa rozpoczęła rozpracowanie Zbigniewa Zapasiewicza ze względu na jego negatywną postawa wobec oficjalnej propagandy PRL, inicjatywy o charakterze politycznym oraz kontakty z dysydentami czeskimi i ośrodkami polonijnymi. Sprawa została zamknięta w 1988 roku.
Za swoją twórczość był wielokrotnie nagradzany, otrzymał m.in. Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz wiele nagród teatralnych i filmowych. Był autorytetem dla środowiska aktorskiego i cieszył się ogromnym uznaniem widzów.
Zbigniew Zapasiewicz zmarł 14 lipca 2009 roku w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim. Pozostawił po sobie bogaty dorobek artystyczny i pamięć wybitnego aktora, pedagoga oraz człowieka kultury.
Odznaczenia:
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, w uznaniu wybitnych zasług dla rozwoju kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej i dydaktycznej)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 2001)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979)
- Złoty Krzyż Zasługi (1974)
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)
- Złoty Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (2002)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (22 lipca 2009, podczas ceremonii pogrzebowej)
- Odznaka Zasłużony Działacz Kultury
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)
- Odznaka „Za zasługi dla Warszawy” (1970)