W dniu 19 czerwca obchodzimy rocznicę śmierci Jamesa Josepha Gandolfini – amerykańskiego aktora, trzykrotnego zdobywcy nagrody Emmy za rolę Tony’ego Soprano w serialu Rodzina Soprano, producenta filmowego i telewizyjnego.
James Joseph Gandolfini urodził się 18 września 1961 roku w Westwood, w stanie New Jersey, USA. Był synem włoskich imigrantów – jego ojciec, James Sr., pracował jako murarz i dozorca szkoły, a matka, Santa, była sekretarką w szkole średniej. Ukończył Park Ridge High School, a następnie Rutgers University, gdzie w 1983 roku uzyskał tytuł licencjata.
Po studiach Gandolfini rozpoczął pracę w branży reklamowej, jednak szybko zainteresował się aktorstwem. Uczył się w The Actors Studio w Nowym Jorku, a pierwsze doświadczenia sceniczne zdobywał w teatrze off-Broadway. W 1992 roku zadebiutował na Broadwayu w sztuce „Tramwaj zwany pożądaniem”. W tym samym czasie rozpoczął karierę filmową, pojawiając się w takich produkcjach jak „Prawdziwy romans” (1993), „Dorwać Małego” (1995), „Karmazynowy przypływ” (1995) czy „Mexican” (2001).
Przełomem w jego karierze była rola Tony’ego Soprano w serialu telewizyjnym „Rodzina Soprano” („The Sopranos”), emitowanym przez HBO w latach 1999–2007. Za tę kreację Gandolfini otrzymał trzy nagrody Emmy oraz Złoty Glob, a postać Tony’ego Soprano stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych w historii telewizji.
Po zakończeniu pracy nad serialem kontynuował karierę filmową i telewizyjną, występując m.in. w filmach „Figurant” (2009, oryg. „In the Loop”), „Wróg numer jeden” (2012, oryg. „Zero Dark Thirty”) oraz „Ani słowa więcej” (2013, oryg. „Enough Said”).
James Gandolfini był również producentem filmowym i telewizyjnym, angażując się w realizację dokumentów i seriali dla HBO.
Był dwukrotnie żonaty: z Marcy Wudarski (1999–2002) oraz z Deborah Lin (od 2008 roku). Miał dwoje dzieci.
James Gandolfini zmarł 19 czerwca 2013 roku w Rzymie na skutek ataku serca podczas wakacji we Włoszech. Został pochowany na cmentarzu katolickim w New Jersey.