W dniu 6 czerwca obchodzimy rocznicę śmierci Jana Henryka Dąbrowskiego – generała, wolnomularza, uczestnika insurekcji kościuszkowskiej, twórcy Legionów Polskich we Włoszech, inicjatora powstania wielkopolskiego w 1806 roku, naczelnego dowódcy wojsk polskich w 1813 roku, senatora, wojewody Królestwa Polskiego w 1815 roku, generała jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815 roku.
Jan Henryk Dąbrowski herbu Virgo Violata urodził się 2 sierpnia 1755 roku w Pierzchowie, w rodzinie szlacheckiej o tradycjach wojskowych. Był synem Jana Michała Dąbrowskiego, oficera saskiego, oraz Zofii Marii Dąbrowskiej z Radomickich. Początkowo służył w armii saskiej, gdzie zdobywał doświadczenie wojskowe.
W 1792 roku powrócił do Polski i wstąpił do wojska polskiego. W czasie insurekcji kościuszkowskiej w 1794 roku walczył jako generał brygady, dowodząc oddziałami w Wielkopolsce. Po upadku powstania i rozbiorach Polski udał się do Włoch, gdzie w 1797 roku, z poparciem Napoleona Bonapartego, utworzył Legiony Polskie. Legiony stały się symbolem polskich dążeń niepodległościowych, a ich żołnierze walczyli u boku armii francuskiej w wielu kampaniach.
Jan Henryk Dąbrowski był autorem idei powrotu polskiego wojska do ojczyzny. Dla Legionów Dąbrowskiego, Józef Wybicki, żołnierz i poeta, w 1797 roku napisał „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”, która od początku przyjęta z aplauzem przez wojsko generała, nazywana była Mazurkiem Dąbrowskiego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości stała się hymnem państwowym.
W latach 1806–1807, Dąbrowski podczas wojny z Prusami, organizował powstanie wielkopolskie i przyczynił się do utworzenia Księstwa Warszawskiego. Jako generał i dowódca armii Księstwa Warszawskiego brał udział w kampaniach napoleońskich, m.in. w wojnie z Austrią w 1809 roku oraz w wyprawie na Moskwę w 1812 roku.
Po upadku Napoleona i likwidacji Księstwa Warszawskiego Dąbrowski zamieszkał w Winnej Górze, gdzie prowadził działalność społeczną i gospodarczą. W 1815 roku został mianowany senatorem–wojewodą Królestwa Polskiego.
Jan Henryk Dąbrowski zmarł 6 czerwca 1818 roku w Winnej Górze. Został pochowany w miejscowym kościele. Zapisał się w historii Polski jako wybitny dowódca, organizator Legionów Polskich i symbol walki o niepodległość.
Odznaczenia:
- Złoty Orzeł (Oficer) francuskiego Orderu Legii Honorowej w 1804r.
- Komandor Orderu Wojskowego Księstwa Warszawskiego (Virtuti Militari) w 1808r.
- Komandor włoskiego Orderu Korony Żelaznej w 1806r.
- Kawaler Orderu Orła Białego w 1815r.
- rosyjski Order św. Włodzimierza
- rosyjski Order Świętej Anny