W dniu 15 maja obchodzimy rocznicę śmierci Jerzego Treli, a właściwie Józefa Jerzego Treli – aktora teatralnego, filmowego i telewizyjnego oraz pedagoga, profesora sztuk teatralnych, posła na Sejm PRL IX kadencji.
Józef Jerzy Trela urodził się 14 marca 1942 roku w Leńczach, w województwie małopolskim. W 1969 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie (obecnie Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie). Bezpośrednio po studiach związał się z krakowskim Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej, gdzie debiutował jeszcze jako student w 1969 roku.
Jerzy Trela przez ponad pięć dekad należał do czołowych aktorów sceny teatralnej w Polsce. Występował w spektaklach reżyserowanych przez wybitnych twórców, takich jak Konrad Swinarski, Andrzej Wajda, Jerzy Jarocki, czy Krystian Lupa. Do najbardziej cenionych kreacji teatralnych Treli należą role w spektaklach: „Dziady” (rola Konrada), „Wyzwolenie” (rola Konrada), „Noc listopadowa”, „Wesele” oraz „Hamlet”. Był także związany z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.
Debiut filmowy Jerzego Treli nastąpił w 1970 roku. W kolejnych latach zagrał w wielu ważnych polskich filmach, m.in. „Człowiek z marmuru” (1976) w reżyserii Andrzeja Wajdy, „Przypadek” (1981) w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, „Dekalog IX” (1988, reż. Krzysztof Kieślowski), „Quo Vadis” (2001, reż. Jerzy Kawalerowicz), „Ciemno, prawie noc” (2019, reż. Borys Lankosz). Występował również w serialach telewizyjnych, m.in. „Kolumbowie”, „Królowa Bona”, „Ekstradycja” czy „Ekstradycja 2”.
W latach 1984–1990 oraz 1996–1997 Jerzy Trela pełnił funkcję rektora Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Był także wieloletnim wykładowcą tej uczelni i wychował wiele pokoleń polskich aktorów.
Za swoją działalność artystyczną Jerzy Trela otrzymał liczne nagrody i odznaczenia państwowe, w tym Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2011), Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005), a także wielokrotnie nagrody aktorskie na festiwalach teatralnych i filmowych.
Jerzy Trela zmarł 15 maja 2022 roku w Krakowie.