W dniu 13 maja obchodzimy rocznicę śmierci Anny Heleny Józefy Marii Róży Branickiej-Wolskiej – członkini Armii Krajowej pseudonim „Późna”, działaczki ruchu oporu, potomkini targowiczanina – hetmana Franciszka Ksawerego Branickiego, jednej z bohaterek książki nt. udziału kobiet w powstaniu warszawskim pt. Dziewczyny z powstania.
Anna Branicka urodziła się 27 listopada 1924 roku w Warszawie. Była córką Adama Branickiego i Beaty z Potockich. Wychowywała się w rodzinie ziemiańskiej, która przed II wojną światową była właścicielem pałacu i majątku w Wilanowie.
W czasie okupacji niemieckiej w latach 1939–1945 działała w konspiracji jako członkini Armii Krajowej pod pseudonimem „Późna”. Uczestniczyła w tajnym nauczaniu oraz w działaniach związanych z ruchem oporu. Po zakończeniu wojny zaangażowała się w dokumentowanie losów polskich rodzin ziemiańskich, a także w działalność społeczną i kulturalną.
W 1945 roku została wysiedlona z Wilanowa wraz z rodziną na mocy decyzji władz komunistycznych. W dniu 21 stycznia 1945 r. została wywieziona przez NKWD na Łubiankę, a następnie do obozu internowania w Krasnogorsku. We wrześniu 1947 została zwolniona.
W kolejnych dekadach uczestniczyła w działaniach środowisk ziemiańskich, współpracowała z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oraz z instytucjami zajmującymi się ochroną polskiego dziedzictwa historycznego. Publikowała wspomnienia i artykuły dotyczące historii Wilanowa i losów polskiego ziemiaństwa.
Dnia 3 listopada 1954 roku wyszła za mąż za Tadeusza Wolskiego. Była ostatnią żyjącą przedstawicielką rodziny Branickich, noszącą rodowe nazwisko.
Anna Branicka-Wolska zmarła 13 maja 2023 roku w Warszawie.
Odznaczenia:
- 2009 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- 2010 francuska Legia Honorowa za uratowanie francuskiego oficera (Bernard de Roquefeuil) w czasie II wojny światowej