W dniu 10 maja obchodzimy rocznicę śmierci Marii Krystyny Dłużewskiej - reżyserki filmowej, scenarzystki, aktorki, dziennikarki, działaczki opozycji antykomunistycznej w okresie PRL.
Maria Krystyna Dłużewska urodziła się 26 września 1951 roku w Kielcach. Po ukończeniu szkoły teatralnej rozpoczęła pracę jako aktorka – występowała w różnych teatrach w Polsce (m.in. w Koszalinie, Gdyni, Warszawie). W 1972 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie.
W latach osiemdziesiątych zaangażowała się w działalność opozycyjną w czasach PRL-u. Była członkinią NSZZ Solidarność od 1980 roku, współorganizowała działalność kulturalno-społeczną (m.in. Msze za Ojczyznę, Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej), działała w podziemiu, kolportowała wydawnictwa niezależne oraz w latach 1984-1988 działała w Solidarność Walcząca.
Po transformacji ustrojowej w Polsce skupiała się na działalności dziennikarskiej i filmowej: pracowała jako dziennikarka (m.in. w tygodnikach „Spotkania” i „Tygodnik Solidarność”), a od lat 90. zaczęła tworzyć filmy dokumentalne. W swoim dorobku miała ponad 40 produkcji. Jej filmy dotyczyły m.in. tragicznych wydarzeń polskiej historii, w tym katastrofy smoleńskiej.
Maria Dłużewska zmarła 10 maja 2024 roku, mając 72 lata. Uroczystość pogrzebowa odbyła się 27 maja 2024 w Warszawie, w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela, a następnie pochowana została na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Odznaczenia:
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2024)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Wolności i Solidarności (2017)
- Medal „Pro Memoria” (2008)
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1999)
- Medal „Pro Bono Poloniae” (2018)