W dniu 28 października obchodzimy rocznicę śmierci Tadeusza Mazowieckiego – polityka i publicysty, ostatniego prezesa Rady Ministrów PRL i pierwszego III Rzeczypospolitej (w latach 1989–1991), Kawalera Orderu Orła Białego, posła na Sejm PRL III, IV i V kadencji (w latach 1961–1972) oraz na Sejm RP I, II i III kadencji (w latach 1991–2001).
Tadeusz Mazowiecki urodził się 18 kwietnia 1927 roku w Płocku. Był wybitnym polskim politykiem, publicystą, działaczem katolickim i opozycjonistą w czasach PRL. Przeszedł do historii jako ostatni Prezes Rady Ministrów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i pierwszy Premier III Rzeczypospolitej (1989–1991).
Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim (studiów nie ukończył). W młodości związany był z katolickimi środowiskami społecznymi (m.in. Stowarzyszenie PAX, z którym zerwał w 1955 r.).
W 1958 roku założył i został redaktorem naczelnym wpływowego miesięcznika katolickiego „Więź”, którym kierował do 1980 roku. W latach 1961–1972 był posłem na Sejm PRL z ramienia katolickiej grupy Znak, pełniąc rolę rzecznika opozycji w parlamencie (m.in. interpelacja w sprawie wydarzeń Marca 1968 r. i Grudnia 1970 r.).
W sierpniu 1980 roku stanął na czele Komisji Ekspertów przy Międzyzakładowym Komitecie Strajkowym w Stoczni Gdańskiej. Był redaktorem naczelnym „Tygodnika Solidarność” (1981, 1989). Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany (1981–1982), wychodząc na wolność jako jeden z ostatnich internowanych.
Tadeusz Mazowiecki był kluczowym doradcą Lecha Wałęsy i głównym negocjatorem strony opozycyjnej podczas obrad Okrągłego Stołu.
W dniu 24 sierpnia 1989 roku został powołany na stanowisko Prezesa Rady Ministrów, tworząc pierwszy niekomunistyczny rząd w Polsce (i w Europie Środkowo-Wschodniej) po II wojnie światowej. Jego rząd zapoczątkował transformację ustrojową i gospodarczą (Plan Balcerowicza). Wygłosił słynne przemówienie sejmowe, w którym użył zdania: „Mogę tylko prosić: nie rozliczajcie nas na kredyt” – rozpoczynając symbolicznie nowy rozdział w historii Polski.
Tadeusz Mazowiecki był współzałożycielem i przewodniczącym Unii Demokratycznej (UD, 1991–1994) oraz Unii Wolności (UW, 1994–1995). Był posłem na Sejm RP I, II i III kadencji (1991–2001).
W latach 1992–1995 pełnił funkcję Specjalnego Sprawozdawcy Komisji Praw Człowieka ONZ do spraw byłej Jugosławii. Złożył rezygnację w proteście przeciwko bierności wspólnoty międzynarodowej wobec czystek etnicznych i ludobójstwa w Srebrenicy.
W latach 2010–2013 Tadeusz Mazowiecki był doradcą Prezydenta RP do spraw polityki krajowej i zagranicznej.
Tadeusz Mazowiecki zmarł 28 października 2013 roku w Warszawie. Został pochowany w Laskach koło Warszawy. Pogrzeb Tadeusza Mazowieckiego miał charakter państwowy. Na ten dzień w całym kraju została ogłoszona żałoba narodowa. Uroczystości odbyły się 3 listopada w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, w pogrzebie uczestniczyli m.in. prezydent Bronisław Komorowski, premier Donald Tusk, marszałkowie Sejmu i Senatu.
Niektóre ordery i odznaczenia:
- Order Orła Białego – 1995
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 1969
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1964
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego - 1966
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2009
- Wielki Oficer Legii Honorowej – Francja, 1997
- Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej – Włochy, 2000
- Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą i Wstęgą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec – Niemcy, 2000
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego – Watykan, 2012
