W dniu 19 listopada obchodzimy rocznicę śmierci Władysława Hańczy - polskiego aktora filmowego i teatralnego, pedagoga.
Władysław Hańcza (pierwotne nazwisko Tosik) urodził się 18 maja 1905r. w Łodzi, w rodzinie związanej z przemysłem włókienniczym. Początkowo studiował polonistykę na Uniwersytecie Poznańskim (od 1924 r.), ale szybko porzucił te studia na rzecz aktorstwa.
W 1927 roku rozpoczął naukę w Szkole Dramatycznej przy Teatrze Polskim w Poznaniu. Jeszcze jako uczeń zadebiutował na scenie w 1927 roku. Na początku kariery używał swojego rodowego nazwiska Tosik, które formalnie zmienił na Hańcza 17 lipca 1946 roku.
Przed II wojną światową występował na deskach teatrów w Poznaniu, Katowicach, Toruniu i Łodzi. W czasie okupacji niemieckiej pracował w Warszawie jako magazynier i konwojent. Po upadku Powstania Warszawskiego został wywieziony do niemieckiego obozu pracy w Cottbus (Chociebuż), skąd powrócił do kraju w maju 1945 roku.
Po wojnie, w latach 1945–1948, związany był z Teatrem Wojska Polskiego w Łodzi i scenami krakowskimi, a od 1948 roku aż do śmierci (1977) jego macierzystą sceną był Teatr Polski w Warszawie.
Władysław Hańcza był także lektorem Polskiej Kroniki Filmowej (1944–1953) oraz w latach 1952–1955 pełnił funkcję kierownika artystycznego Teatru Ludowego. W 1947 roku zadebiutował jako reżyser teatralny.
Przez wiele lat pracował jako wykładowca na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (PWST) w Warszawie.
Chociaż przez lata Hańcza był przede wszystkim aktorem teatralnym, to role filmowe zapewniły mu powszechną popularność i uznanie. Najważniejsze Kreacje Filmowe i Telewizyjne:
- Władysław Kargul w trylogii komediowej Sami swoi (1967), Nie ma mocnych (1974) i Kochaj albo rzuć (1977)
- Maciej Boryna w serialu telewizyjnym Chłopi (1971–1972) Jana Rybkowskiego
- Książę Janusz Radziwiłł w Potopie (1974) Jerzego Hoffmana
- Ojciec głównego bohatera w Popiołach (1965) Andrzeja Wajdy
Władysław Hańcza był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była aktorka Helena Chaniecka (małżeństwo od 1929 r.), z którą miał syna Władysława (również aktora). Drugą żoną, aż do jego śmierci, była popularna aktorka Barbara Ludwiżanka.
Władysław Hańcza zmarł 19 listopada 1977 roku w Warszawie w wieku 72 lat. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
Odznaczenia:
- Order Sztandaru Pracy I klasy (1976)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1964)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)
- Odznaka "Zasłużony dla Teatru Polskiego" (1976)
(źródło: Wikipedia)
