W dniu 25 października obchodzimy rocznicę śmierci Wojciecha Bonawentury Fangora - wybitnego polskiego malarza, grafika, rzeźbiarza i scenografa.
Jego twórczość, charakteryzująca się głębokim intelektualizmem i innowacyjnością, odegrała kluczową rolę w rozwoju międzynarodowej sztuki XX wieku, zwłaszcza jako pioniera Op Artu.
Fangor urodził się 15 listopada 1922r. w Warszawie, w czasie okupacji niemieckiej studiował prywatnie u Tadeusza Pruszkowskiego i Felicjana Kowarskiego. Po wojnie kontynuował naukę, uzyskując dyplom w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w 1946 roku.
W początkowym okresie swojej kariery, Fangor brał udział w realizacji założeń socrealizmu, tworząc monumentalne malarstwo ścienne oraz projektując plakaty, za które otrzymał szereg nagród. W latach 50. XX wieku, wraz z odejściem od doktryny realizmu socjalistycznego, jego poszukiwania artystyczne doprowadziły go do stworzenia jednego z najbardziej innowacyjnych dzieł.
Kluczowym momentem w historii sztuki, a zwłaszcza Op Artu (sztuki optycznej), była stworzona przez Fangora w 1958 roku w Salonie Nowej Kultury w Warszawie instalacja "Studium przestrzeni". Była to pierwsza na świecie aranżacja środowiska artystycznego, która wykorzystywała relacje między obrazami a przestrzenią, a nie same obiekty.
Jego malarstwo z lat 60. i 70. skupiało się na badaniu percepcji optycznej. Charakteryzowało się wykorzystaniem falujących kół, krawędzi i linii, pozbawionych ostrych konturów. Te prace, bazujące na iluzji optycznej i chromatycznej, wydawały się "unosić" nad płótnem, zacierając granicę między dwu- i trójwymiarem.
W 1961 roku Fangor wyjechał z Polski, osiedlając się ostatecznie w Stanach Zjednoczonych. Prowadził działalność akademicką, wykładając m.in. na uczelniach w Fairleigh Dickinson, Cambridge oraz jako profesor wizytujący na prestiżowym Uniwersytecie Princeton. Jego międzynarodowe uznanie przypieczętowała indywidualna wystawa w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku w 1970 roku – do dziś pozostaje jedynym polskim artystą, który dostąpił tego zaszczytu.
W 1999 roku powrócił na stałe do Polski. W ostatnich latach życia kontynuował twórczość, często powracając do tematyki pejzażu i figuracji, ale zawsze z wykorzystaniem charakterystycznej dla siebie intensywności koloru i gry optycznej.
W 2007 roku artysta opracował projekt końcowego wystroju 7 stacji linii M2 warszawskiego metra, które stały się największą światową podziemną galerią op-artu.
Wojciech Fangor zmarł 25 października 2015 roku w Warszawie. Jego dzieła stanowią trwały wkład w światową sztukę abstrakcyjną i są stałym elementem zbiorów najważniejszych muzeów.
Odznaczenia:
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności dydaktycznej” (2011)
- Złoty Krzyż Zasługi (1954)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008)
