W dniu 19 września obchodzimy rocznicę śmierci Stanisława Grzmot-Skotnickiego herbu Bogoria ps. „Grzmot” – generała brygady Wojska Polskiego, kawalera Orderu Virtuti Militari.
Stanisław Grzmot-Skotnicki urodził się 13 stycznia 1894 roku w majątku rodzinnym w Skotnikach koło Sandomierza. Pochodził ze szlacheckiej rodziny o silnych tradycjach patriotycznych. Po ukończeniu szkoły handlowej w Radomiu, podjął studia w Szwajcarii, gdzie aktywnie zaangażował się w działalność Związku Strzeleckiego.
Od początku I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był członkiem słynnego patrolu konnego Władysława Beliny-Prażmowskiego, zwanego "beliniakami". Przyjął wtedy pseudonim „Grzmot”, który na stałe włączył do swojego nazwiska. Służył w 1. Pułku Ułanów Legionowych, zdobywając kolejne awanse i wyróżniając się odwagą oraz zdolnościami dowódczymi.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Grzmot-Skotnicki kontynuował służbę w Wojsku Polskim. Dowodził jednostkami kawalerii w wojnie polsko-ukraińskiej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. W okresie międzywojennym piastował szereg odpowiedzialnych stanowisk dowódczych, w tym dowódcy 15. Pułku Ułanów Poznańskich oraz dowódcy Brygady Kawalerii „Baranowicze”. W 1929 roku został awansowany na stopień generała brygady.
Przed wybuchem II wojny światowej objął dowództwo Pomorskiej Brygady Kawalerii, z którą brał udział w bitwie nad Bzurą. Jego postawa, w tym dowodzenie Grupą Operacyjną „Czersk”, jest symbolem bohaterstwa i determinacji polskich żołnierzy w Kampanii Wrześniowej.
Stanisław Grzmot-Skotnicki został ciężko ranny 18 września 1939 roku w Tułowicach podczas walk nad Bzurą. Zmarł z ran następnego dnia, 19 września 1939 roku. Pochowany w miejscu zgonu, jego ciało zostało później ekshumowane i ostatecznie spoczęło na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Za swoje zasługi został pośmiertnie odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.
Stanisław Grzmot-Skotnicki to jeden z najbardziej zasłużonych dowódców Legionów Polskich i Wojska Polskiego w okresie międzywojennym.
Odznaczenia i ordery:
- Krzyż Kawalerski Orderu Wojennego Virtuti Militari (pośmiertnie, 1970)
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2245 (30 czerwca 1921)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1933)
- Krzyż Niepodległości (12 maja 1931)
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie)
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Srebrny Medal za Długoletnią Służbę
- Odznaka „Za wierną służbę”
- Odznaka Pamiątkowa „Pierwszej Kadrowej”
- Komandor z Gwiazdą Orderu Krzyża Orła (Estonia, 1936)
- Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja, 1934)
- Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1922)
- Order Krzyża Białego Związku Obrony 2. klasy (Estonia)
- Medal Pamiątkowy 1918–1928 (Łotwa)
