W dniu 15 września obchodzimy rocznicę śmierci Jana Krenza – polskiego kompozytora i dyrygenta.
Jan Krenz urodził się 14 lipca 1926r. we Włocławku w rodzinie o tradycjach muzycznych. Już w dzieciństwie wykazywał talent muzyczny, ucząc się gry na fortepianie. Podczas okupacji niemieckiej studiował w konspiracji u kompozytora Zbigniewa Drzewieckiego oraz dyrygenta Kazimierza Sikorskiego. Po wojnie, w 1947 roku, ukończył Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Łodzi, gdzie studiował dyrygenturę u Kazimierza Wiłkomirskiego.
Już w 1947 roku zadebiutował jako dyrygent w Filharmonii Łódzkiej. W 1949 roku, w wieku zaledwie 23 lat, objął stanowisko dyrygenta Filharmonii Krakowskiej, a rok później, w 1950 roku, został głównym dyrygentem Filharmonii Narodowej w Warszawie.
W 1953 roku, we współpracy z Witoldem Lutosławskim, założył i objął kierownictwo Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, przekształcając ją w słynną na całym świecie Wielką Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia (NOSPR). Pod jego batutą orkiestra nagrała ponad 300 płyt i koncertowała w wielu krajach Europy. Krenz kierował NOSPR-em przez siedemnaście lat, do 1968 roku.
W swojej karierze prowadził także wiele zagranicznych orkiestr, w tym gościnnie dyrygował Filharmonią Berlińską, Orkiestrą BBC, czy Orkiestrą Gewandhaus w Lipsku. Był również dyrektorem artystycznym Teatru Wielkiego w Warszawie (1968–1973) oraz dyrygentem gościnnym Holenderskiej Opery Narodowej.
Równolegle z dyrygenturą, Jan Krenz zajmował się kompozycją. Jego utwory, w tym koncerty, symfonie i muzyka filmowa, charakteryzują się oryginalnością i bogactwem brzmienia. Tworzył muzykę do filmów, m.in. do „Kanału” Andrzeja Wajdy. Był również cenionym pedagogiem, prowadzącym klasy dyrygentury w Akademiach Muzycznych.
Jan Krenz zmarł 15 września 2020 roku w wieku 94 lat. Jego śmierć to wielka strata dla polskiej i światowej kultury muzycznej. Pozostawił po sobie bogate dziedzictwo w postaci setek nagrań, wykształconych muzyków oraz własnych kompozycji. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych polskich dyrygentów, który w znaczący sposób przyczynił się do popularyzacji polskiej muzyki na świecie.
Odznaczenia:
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (26 listopada 1996)
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1971)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (8 lipca 1954)
- Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1952)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 lutego 1955)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (3 października 2005)
- Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1972)
- Order Ecce Homo (2009)
